EZİNE TSM BAŞKANI DR. KILIÇ’TAN AŞI UYARISI

Ezine Toplum Sağlığı Merkezi (TSM) Başkanı Dr. Simay Kılıç, 24-30 Nisan Dünya Aşı Haftası nedeniyle kamuoyu açıklamasında bulundu.

Sağlık Bakanlığı’na bağlı Halk Sağlığı Kurumunun ‘Her Yaşın Bir Aşısı Var’ sloganıyla çalışmalarına devam ettiğini aktaran Kılıç, aşı hakkında bilgilendirmede bulundu.

Sağlık Bakanlığı’nın güncel aşı takviminde yer alan ve ücretsiz olarak Aile Hekimleri tarafından yapılan aşılarla, toplam 13 hastalıktan korunmak mümkün hale geldiğini ifade eden Kılıç, “Dünya Sağlık Örgütü’nün girişimleri çerçevesinde her yıl kutlanan ve bu yıl 12’ncisi kutlanacak olan Avrupa Aşı Haftası etkinlikleri ile toplumsal farkındalığın arttırılması, eksik aşıları olan 5 yaş altı çocukların aşılarının tamamlanması amaçlanmaktadır. Aşı, bulaşıcı hastalıklardan korunmak amacıyla uygulanır. Hastalık yapıcı özellikleri kaybettirilmiş mikropların; öldürülmüş veya zayıflatılmış olarak tamamını ya da salgıladığı zararlı bileşenlerin bir kısmını içeren biyolojik çözeltilerdir. Aşılama, dünyada yaygın olarak bilinen ve uygulanan, çok etkili ve ucuz bir sağlık müdahalesidir. Sağlık Bakanlığı’nın güncel aşı takviminde yer alan ve ücretsiz olarak Aile Hekimleri tarafından yapılan aşılarla, toplam 13 hastalıktan korunmak mümkün hale gelmiştir.” dedi.

İnsan ve hayvanlarda hastalık yapma yeteneğinde olan virüs, bakteri ve mikropların hastalık yapma karakterlerinden arındırarak geliştirilen biyolojik maddeye aşı denildiğini ifade eden Kılıç, difteri, boğmaca, tetanoz, polio, hepatit, siroz, akciğer kanseri gibi birçok hastalıktan aşı sayesinde korunulduğunun altını çizdi.

Verem, Hepatit A, Hepatit B, Çocuk Felci, Pnömokok (Zatürre), Erişkin Tip Difteri-Tetanoz, Suçiçeği, KKK (Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak), DaPT-İPA-Hib (Difteri, Boğmaca, Tetanoz, İnaktif Polio ve Haemofilus İnfluenza Tip B’den oluşan Beşli karma aşı) ve DaBT-İPA (Difteri, Boğmaca, Tetanoz, Polio’dan oluşan Dörtlü karma aşı) aşı uygulamalarının Aile hekimleri tarafından ücretsiz olarak yapıldığını bildiren Dr. Berberoğlu, eksik aşıları olan 5 yaş altındaki çocukların Aile Sağlığı Merkezlerine götürülerek aşılarının yaptırılması gerektiğini söyledi.


Bu aşılar yapılmadığında önemli hastalıkların meydana gelebileceğini belirte Kılıç, “Bütün çocukların doğar doğmaz takvime uygun bir şekilde aşılanması gerekmektedir. Aşı uygulamaları aile sağlığı merkezlerinde ve hastanelerde yapılmaktadır. Sağlıkçı olarak vatandaşlardan beklentilerimiz hayatın her aşamasında aşılanmasının önemi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması, çocuklarımızın aşılanmasına katkıda bulunulması, sağlıklı bir toplumun gereği için aşılama hizmetinin vazgeçilmez olduğu bilincine ulaşılması, aşılama ile sağlıklı bir geleceğe doğru çocuklarımız ile sağlıklı adımları atılmasına katkı sağlanmasını bekliyoruz” ifadelerine yer verdi.

EZİNE TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ DÜNYA AŞI HAFTASI BİLGİ NOTU

1- Aşı Nedir?

İnsan ve hayvanlarda hastalık yapma yeteneğinde olan virüs, bakteri v.b. mikropların hastalık yapma karakterlerinden arındırılarak ya da bazı mikropların salgıladığı zehirlerin (toksinler) etkilerinin ortadan kaldırılarak, geliştirilen biyolojik maddelere aşı denir.

Aşı, insanları hastalıklardan ve onun kötü sonuçlarından koruyabilmek için sağlam ve risk altındaki kişilere uygulanır.

Vücut bu şekli ile kendisine zarar vermeyen mikrop ya da toksinleri tanır ve onlara karşı bir savunma yöntemi geliştirir. Böylece gerçek mikropla karşılaşıldığında da bu yöntemle savaşır ve kişi hastalığa yakalanmaz. Bu kişi artık o hastalığa karşı bağışıktır. Bağışıklama, aşıyla önlenebilir hastalıkların ve ölümlerin önlenmesi açısından en önemli toplum sağlığı müdahaleleri arasında yer almaktadır.

2- Aşı Nasıl Etki Eder?

Aşılar, belirli bir hastalığa yakalanmadan önce kişilere ulaşıp onların bağışıklanmalarını sağlamak amacıyla verilir. Vücutta savunma mekanizmasını uyararak, hastalık etkenini tanıyan ve bu etkenle karşılaşıldığında onu yakalayıp yok eden koruyucu maddelerin (antikorlar) oluşmasını sağlarlar. Bu şekilde aşılanan kişi aşılandığı hastalıklara karşı bağışık yani dirençli olur. Oluşan direnç genellikle ömür boyu vücutta kalır ve hastalık etkeni ile karşılaşınca onu etkisiz kılmak için savaşır.

3- Aşılar hangi hastalıklardan korur?

DaBT (karma aşı) difteri, boğmaca ve tetanozdan, polio aşısı çocuk felcinden, hepatit B aşısı Hepatit B’ye bağlı B tipi sarılık,  siroz ve karaciğer kanserinden, hepatit A aşısı A tipi sarılıktan, suçiçeği aşısı suçiçeği hastalığından, Hib aşısı H. influenza tip b’ye bağlı menenjit, zatürre ve orta kulak iltihaplarından, BCG aşısı veremden, KKK (Kızamık-kabakulak-kızamıkçık) aşısı kızamığa bağlı zatürree, orta kulak iltihabı ve SSPE (subakut sklerozan panensefalit) hastalığından, doğumsal kızamıkçık sendromu ve kabakulaktan, Konjuge Pnömokok aşısı ise zatürree, beyin iltihabı ve kan zehirlenmesinden korur.

4- Aşılar kaç kez uygulanmalıdır?

Aşılarını uygun sayıda ve uygun aralıklarla almış çocuklar yeterince korunmuş olurlar.

Uygulanan aşılar kişilere özel olan aşı kartına kaydedilmeli, bu aşı kartı ise mutlaka saklanmalıdır.

 

Ülkemizde halen uygulanan çocukluk dönemi aşı takvimi aşağıdadır:

5- Aşının Zamanında Yapılması Önemli midir?

Aşıların zamanında ve uygun aralıklarla uygulanması çok önemlidir. Ancak aşı takviminde belirtilen aralıklara göre aşıları tamamlanamamış çocuklarda önceki aşı dozlarının tekrar yapılmasına gerek yoktur. Aradan uzun bir süre geçmiş olsa bile, aşılamaya bırakılan yerden devam edilir, eksik aşılı çocuk belirlendiğinde, yaşına uygun olarak aşıları tamamlanır.

 6- Aşı Yapılmazsa Ne Olur?

Aşı ile önlenebilir hastalıkların sıklığı artar. Aşılanarak bağışık hale gelmiş bireylerin oluşturduğu toplumlar, hastalıkların yayılmasına karşı direnç gösterirler. Bu yolla henüz aşılanmamış, aşılanmaya engel oluşturan bir hastalığı olanlar da korunmuş olur.

 7- Kimler Aşılanmalıdır?

Bütün çocuklar doğar doğmaz takvime uygun bir şekilde aşılanmaya başlanmalıdır. Aşılar sadece çocuklar için değildir. Birçok erişkin aşıyla kolaylıkla önlenebilen hastalıklar nedeniyle sakat kalmakta ya da ölmektedir. Bu nedenle her genç, yetişkin ve yaşlı kimse bağışıklamadan yararlanmalıdır. Bu nedenle sadece çocuklar değil bağışık olmayan tüm yetişkinler yaşlarına uygun olarak tetanoz, difteri, grip, pnömokok hastalıklarına karşı aşılanmalıdır. Bazı hastalıklar için risk grubunda kabul edilen erişkinler de sağlık kuruluşlarına başvurarak yapılması gereken aşılar konusunda bilgi edinmeli ve aşılanmalıdır. Hastalıklar açısından riskli ülkelere seyahat edecekler ise bölgenin özelliğine göre gerekli aşıları yaptırmalıdırlar. Ülkemizde yaşlı nüfusun giderek artmasıyla, kronik hastalıklar da da (kalp, akciğer, böbrek hastalıkları, şeker vb)  buna bağlı bir artış meydana gelmekte olup bu durum erişkin bağışıklamasının giderek daha da ön plana çıkmasına neden olmaktadır.  Bu nedenle erişkinler de kendileri için uygun aşılama şeması konusunda mutlaka bir hekime danışmalıdır. Ülkemizde bulunan düzensiz göçmenlerin 5 yaş altı nüfusunun aşılarının kayıt altına alınması, aşısız ve eksik aşılı olanların aşılarının tamamlanması; göçmenlere yönelik okul çağındaki çocukların (1.ve 8. Sınıf) aşılama çalışmalarının yapılması; göçmenlere yönelik gebe tetanozu ve risk grubu aşılarının yapılması önemlidir.

Sağlık çalışanlarının bulaşıcı hastalıklar ile karşılaşma risklerinin yüksek olması nedeniyle gerek kendilerinin hastalıklardan korunması gerekse hizmet sundukları hastalara ve ailelerine hastalığı bulaştırma risklerinin ortadan kaldırılması amacıyla aşılanmaları özellikle önemlidir.

8- Aşılar Nerede Uygulanır? Aşı Ücretli Midir?

Aşı uygulamaları, aile sağlığı merkezlerinde ve hastanelerde yapılmaktadır. Aşı takviminde yer alan aşılar Sağlık Bakanlığı kurum ve kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanmaktadır.

 Sizlerden Beklentilerimiz;

 

  • Hayatın her aşamasında aşılamanın önemi ve sürdürülebilirliğinin sağlanması; her yaştan insanın korunmasını sağlamak hedeflenmelidir.
  • Çocuklarımızın aşılanmasını sağlayalım. Aşılanma şansını kaçıranlar var ise aşılanmaları için sağlık kuruluşlarına götürelim.
  • Sağlıklı bir toplumun gereği için aşılama hizmetinin vazgeçilemez olduğu bilincini tüm kesimlere ulaştıralım.
  • Aşılama ile sağlıklı bir geleceğe doğru çocuklarımızla birlikte sağlıklı adımlar atalım.