ÇOMÜ’lü Bilim İnsanlarından Çayönü’nde 9 Bin 500 Yıllık Çarpıcı Tarihi Bulgu

Çayönü Tepesi’nde Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) öğretim üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında yürütülen kazılarda, günümüzden yaklaşık 9 bin 500 yıl öncesine tarihlenen “Kırmızı Tabanlı Kamusal Yapı” gün yüzüne çıkarıldı.

Diyarbakır’ın Tarihine Işık Tutan Önemli Keşi

Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde yer alan ve dünya uygarlık tarihinin en önemli merkezlerinden biri kabul edilen Çayönü Tepesi, arkeoloji dünyasında ses getirecek yeni bir keşfe daha ev sahipliği yaptı. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Uygulamalı Bilimler Fakültesi Müzecilik ve Kültürel Miras Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında yürütülen kazılarda, yaklaşık 9 bin 500 yıl öncesine tarihlenen kırmızı tabanlı bir kamusal yapı gün yüzüne çıkarıldı.

“Kırmızı Tabanlı Yapı” Çayönü’nün Simgeleri Arasına Girdi

Kazı Başkanı Doç. Dr. Sarıaltun, söz konusu yapının Çayönü’nde daha önce ortaya çıkarılan konutlardan farklı bir özellik taşıdığını vurguladı. Yapının toplumsal kullanıma yönelik olarak inşa edildiğini belirten Sarıaltun, şu bilgileri paylaştı:

• Yapının yaklaşık 150-200 yıl boyunca kullanıldığı tahmin ediliyor.

• Zaman içinde en az 4 defa taban boyasının yenilendiği tespit edildi.

• Kullanım amacının toplantılar, ortak etkinlikler veya özel ritüeller olduğu değerlendiriliyor.

Çayönü’nde bugüne kadar boyalı tabana rastlanmadığını ifade eden Sarıaltun, bu yönüyle “Kırmızı Tabanlı Yapı”nın, mozaikli tabanıyla ünlü Terrazo Yapısı gibi, Çayönü’nün en önemli simge yapılarından biri olmaya aday olduğunu dile getirdi.

Doğal Pigmentlerle Renklenen Taban

Araştırma ekibi, yapının tabanında kullanılan kırmızı tonların aşıboyası veya kırmızı kil gibi doğal pigmentlerle elde edilmiş olabileceğini düşünüyor. Önümüzdeki süreçte yapılacak analizlerle kullanılan malzemelerin kesinleşmesi bekleniyor.

9 Bin 500 Yıl Öncesinin Toplumsal Düzeni

Doç. Dr. Sarıaltun, bu keşfin yalnızca Çayönü Tepesi’nin değil, dünya uygarlık tarihinin anlaşılması açısından da kritik bir dönüm noktası olduğunu vurguladı:

“Bu yapı, M.Ö. 7600-7500’lerdeki yaşam modelini anlamamız açısından son derece önemli. İnsanların nasıl bir toplumsal düzen kurduğunu, hangi ritüelleri gerçekleştirdiğini ve kamusal alanı nasıl tanımladığını gözler önüne seriyor.”

Dünya Uygarlık Tarihine Katkı

ÇOMÜ tarafından yürütülen bu çalışmalar, yalnızca Anadolu arkeolojisi açısından değil, tüm insanlık tarihini aydınlatması bakımından da büyük önem taşıyor. Çayönü Tepesi’nde ortaya çıkan yeni bulgular, yerleşik hayata geçişin ve toplumsal örgütlenmenin izlerini daha net şekilde ortaya koymaya devam ediyor.