ÇOMÜ’lü Akademisyen’den Türk Tarihini Sarsan Keşif: Oğuz Yazıtı Gün Yüzüne Çıktı

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hayrettin İhsan Erkoç ile Ahmet Yesevi Üniversitesi Türkoloji Bölümü lisans öğrencisi Alparslan Kavaklı, Kazakistan’da yürüttükleri saha çalışmaları sırasında Türk tarihi açısından büyük önem taşıyan bir yazıt keşfetti. Bu keşif, Oğuzların erken dönem yazı dili kullanımına dair yerleşik kabulleri yeniden tartışmaya açtı.

Orañğay Köyü’ndeki Müze İncelemeleri Sonuç Verdi

Araştırmacılar, Kazakistan’ın Türkistan köyü yakınlarında bulunan Orañğay köyündeki yerel bir müzede gerçekleştirdikleri incelemeler sırasında dikkat çekici bir buluntuya ulaştı. İncelenen eserin üzerinde Türk yazısıyla yazılmış tek satırlık bir yazıt ve bunun altında damgaya benzeyen bir işaret bulunduğu tespit edildi.

Yazıt Daha Önce Hiçbir Akademik Çalışmada Yer Almadı

Doç. Dr. Erkoç ve Alparslan Kavaklı tarafından yapılan kapsamlı literatür taramasında, söz konusu yazıtın bugüne kadar herhangi bir akademik yayına konu olmadığı belirlendi. Bu durum, keşfi Türk tarihi açısından daha da önemli hâle getiriyor.

Oğuzlara Ait ve 9–10. Yüzyıla Tarihleniyor

Araştırmacıların değerlendirmelerine göre yazıt, Oğuzlara ait olup 9–10. yüzyıllara tarihlendiriliyor. Yazıtın iki farklı şekilde okunabileceği belirtilirken, bu okumalar arasında “Hazar Hanı’nın Kulu” ifadesinin daha güçlü bir ihtimal olduğu vurgulandı.

Damga Boy İşareti Olabilir

Yazıtın altında yer alan işaretin ise büyük olasılıkla bir Oğuz boy damgası olduğu ifade edildi. Bununla birlikte, alternatif bir görüş olarak söz konusu işaretin akarsu tasvirini temsil edebileceği de değerlendiriliyor.

Oğuzcanın Yazı Dili Tarihi Yeniden Değerlendiriliyor

Bu önemli keşif, Oğuzcanın 13. yüzyıl ortalarından önce bir yazı dili olmadığı yönündeki yaygın görüşe güçlü bir itiraz niteliği taşıyor. Buluntu, Oğuzcanın çok daha erken dönemlerde yazı dili olarak kullanıldığını ortaya koyması bakımından bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.

Hazar Kağanlığı ile Oğuz Yabguluğu İlişkilerine Yeni Bakış

Yazıtın içeriği, Hazar Kağanlığı ile Oğuz Yabguluğu arasındaki tarihî ilişkiler konusunda da yeni bir perspektif sunuyor. Uzmanlara göre bu buluntu, Orta Asya Türk tarihinin karanlıkta kalan bazı noktalarının aydınlatılmasına önemli katkılar sağlayabilir.