Ezine Peyniri ve Coğrafi İşaretlerde Son Gelişmeler Konferansı Yapıldı

“3 Ürün Daha Markalaşıyor”

“Coğrafi İşaretlerde Son Gelişmeler, Ezine ve Roquefort Peynirleri” konulu konferans Çanakkale Ticaret Borsası’nda yoğun katılımla gerçekleşti.

Çanakkale Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Çanakkale Ticaret Borsası, Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası işbirliğinde Prof.Dr. Yavuz Tekelioğlu’nun konuşmacı olarak katılımları ile Coğrafi İşaretlerde Son Gelişmeler, Ezine ve Roquefort Peynirleri konulu konferans Çanakkale Ticaret Borsası Konferans Salonunda gerçekleştirildi.

Toplantıya, Vali Orhan Tavlı, Vali Yardımcısı ve Ezine Kaymakamı Ali İkram Tuna, Çanakkale Belediye Başkan Yardımcısı M.İrfan Mutluay, Ezine Belediye Başkanı Güray Yüksel, Tarım ve Orman İl Müdürü Erdem Karadağ, Ticaret Borsası Başkanı S.Kaya Üzen, ÇTSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fahrettin Ersoy, Yönetim Kurulu Üyesi Volkan Temiz, Borsa Meclis Üyeleri Sinan Erdoğan, Güray Özsoy, Cengiz Yanmaz, Ezine Peynirciler Derneği Başkanı Ali Atak, GMKA Genel Sekreteri Abdullah Güç, TKDK Koordinatörü Hasan İskender, Meslek Komitesi Başkanları, Ziraat Odaları Başkanları ve üyeleri, Kooperatif başkanları ve üyeleri, Birlik başkanları ve üyeleri oda ve borsa üyeleri, tarım ve orman ilçe müdürleri ve teknik personeli, danışman firmalar ve ilgililer katıldı.

Çanakkale Tarım ve Orman İl Müdürü Erdem Karadağ konuşmasında, “Çanakkale; 3 milyon 316 bin dekar tarım arazisi ile 112 farklı ürünün üretildiği, tarım alanlarının % 34’ünde sulu tarımın yapıldığı, Tarımsal Üretimde çeşitlilik ve üretim miktarı bakımından Türkiye’nin en önemli illerinden biridir. Üretilen bu 112 ürünün65’i ekonomik öneme haiz olup, bu ürünlerden de 46 tanesi üretim miktarı bakımından 2018 yılı Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye’de ilk on sırada yer almaktadır. Ülkemizde üretilen Nektarinin %25’i, Kapya Biberin %20’si, Şeftalinin % 17’si ilimizde üretilmekte. İtalyan Çimi, Yem Bezelyesi, Sorgum yeşil ot, Yemeklik Bakla, Yulaf Yeşil Ot, Kapya Biber, Şeftali, Nektarin gibi 9 tane ürünün üretiminde ilimiz Türkiye’de birinci sıradadır. 2018 yılında ilimizde toplam 2 milyon 800 bin ton tarla ürünü, 924 bin ton sebze, 548 bin ton meyve üretilmiştir.

Çanakkale; Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2018 yılı verilerine göre, %83’lük kısmı kültür ırkı olmak üzere 215 bin büyükbaş hayvan varlığının yanı sıra 475 bin koyun ve 235 bin keçi olmak üzere toplam 710 bin küçükbaş hayvan varlığı ile ülkemiz hayvancılığında önemli bir yere sahiptir. Kanatlı sektöründe ise; 235 adet kümeste, dönemde 5 milyon 800 bin adet broiler üretimi yapılarak ülkemiz toplam broiler üretiminin %2,6’sı karşılanmaktadır. Son yıllarda büyük bir atılım gösteren arıcılığımızda, arılı kovan sayımız 80 bine ulaşmış. İl Müdürlüğümüz tarafından 2017 yılı sonunda hazırlanan arılı kovan projesi Bakanlığımız tarafından desteklenerek, 2018 yılında 400 üreticimize 5.750 adet Arılı Kovan dağıtımı yapılarak toplam bal üretimimiz 1700 tona ulaştı. İlimizin tarımsal üretim gelirlerinin toplamı 2018 yılı verilerine göre 5 milyar 867 milyon TL dir. Ülkemiz 2018 yılı verilerine göre 752 bin ton peynir üretilmiş ve bu üretiminin %5’ini ilimizde üretilmektedir. Yıllık 575 bin ton sütün üretildiği ilimizde 2018 yılında 37 bin ton peynir üretilmiştir.

Türkiye’nin en lezzetli beyaz peynirlerinin arasında yer alan adı Çanakkale ile özdeşleşen Ezine Peyniri, Türk Patent ve Marka Kurumuna göre Coğrafi işaret tescil belgesi verilen en önemli ürünlerimizin başında yer almaktadır.

İlimizde Coğrafi işaretli 4 ürün bulunmakta (Ezine Peyniri, Bayramiç Elması, Bayramiç Beyazı, Çanakkale Halısı). 3 ürün için başvuru yapılmıştır. (Bozcaada Çavuşu, Lâpseki Şeftalisi, Ezine İnek Peyniri)

Tarımsal ürünlerde Coğrafi İşaret Tescilinin pek çok avantajı bulunmaktadır. Tarım ürünlerinin coğrafi işaret tescili ile satılması tüketicilerin algısında kalite ve güveni temsil ettiği için yüksek fiyatla satın alınmaktadır. Böylece ürün farklılaşıp piyasa kimliği kazanmış olur. Dolayısıyla pazarlama olanakları da artmış olur. Tüketiciler kaliteli ve güvenilir ürün tüketirken, üreticiler de önemli gelir artışı sağlarlar. Kırsal kalkınmaya önemli katkılar sağlanmış olur. Coğrafi işaret tescili yalnızca ekonomik kazançların sağlanmasında değil, geleneksel bilgi ve üretim biçimlerinin sürdürülerek kültürel mirasın korunması için de bir araç görevi üstlenmektedir. Ürünleri taklitlerine karşı korur, haksız rekabeti önler. Ayrıca coğrafi işaret başvurusu yapma ve kullanım hakkına sahip olan kişiler, tescilli adın kullanımından veya benzer ürünle ilgili ticari kullanımdan yarar sağlayacak üçüncü şahısları önleme hakkına sahiptir. Yine, ürünün üçüncü şahıslarca ambalajda, reklamda veya yazılı belgedeki esas özellikleri ile yanıltıcı bilgilere yer verilmesini önleyebilirler. Bir diğer önemli husus da, Coğrafi İşaretlerin coğrafi bölgeden kaynaklanan mal veya hizmetleri diğer bir coğrafi bölgeden kaynaklanan aynı veya benzer mal veya hizmetlerden ayırt etmektir.

Erdem Karadağ konuşmasının sonunda Coğrafi İşaretlerde Son Gelişmeler ve Ezine ve Roquefort Peynirleri konusunda düzenlediğimiz konferansa katılım sağlayan tüm katılımcılara teşekkür ederek sözlerine son verdi.

Borsa Başkanı S.Kaya Üzen konferansta yaptığı açılış konuşmasında öncelikle katılımcılara hoş geldiniz diyerek sözlerine başladı. Başkan Üzen “Bildiğiniz üzere, Bugünün ekonomisinde en önemli kavramların, en değerli varlıkların başında fikri ve sınaî mülkiyet hakları geliyor. Bu hakları elinde tutanlar, birçok avantaja sahip oluyorlar. Patentler, markalar genellikle bir kişiye, bir ekibe veya bir firmaya ait oluyor. Coğrafi işaretler ise bütün bir bölgeye, bütün bir şehre ve hatta bir ülkeye ait oluyor. Her ne kadar küreselleşme ile tüketici tercihlerinin standartlaştığı düşünülse de özellikle son zamanlarda tüketicilerin geleneksel ve yerel ürünlere olan ilgisi artıyor. Coğrafi işarette o ürünün gerçekten de o coğrafyada ve geleneksel prensiplere uygun bir şekilde üretildiğini teminat altına alıyor. Bu özellikleri sebebiyle bu işarete sahip ürünler, pazarlara daha yüksek fiyatlarla girebiliyor. Bazı ülkeler, coğrafi işaretli ürünlerden çok ciddi gelirler elde ediyor. Örneğin Fransa’nın gıda endüstrisinde yaptığı ihracatın yaklaşık yüzde 30’u coğrafi işaret tescili olan ürünlerden oluşuyor”dedi.

Ülkemizde 2 bin 500 civarında üründe coğrafi işaret tescili alabilecek potansiyel taşıdığını belirten Üzen, bu konudaki farkındalık arttıkça, doğru orantılı bir şekilde tescilli ürün rakamları da artacaktır. Ülke içindeki tescil sayısı kadar Avrupa Birliği’nde geçerli olan tescil sayısı da önemlidir. AB genelinde tescil edilmiş ürün sayısı 5 bin civarındadır. Türkiye’den ise sadece üç ürün; Aydın inciri, Antep baklavası ve Malatya kayısısı bu listeye dâhil olabilmiştir. Bayramiç Beyazımızın da Tescil müracaatı yapılmıştır. AB’deki tescilli ürün sayımızı artırmak da hem biz oda ve borsaların hem de yerel yönetimlerimizin vazifesidir.”dedi.

Başkan Üzen ayrıca, “Bizim en büyük zenginliğimiz, kendi kültürümüzün zenginliği, atalarımızdan miras kalan zenginliktir. Eğer biz bu ürünlerimize sahip çıkarsak bunlar da Üyemize, İlimize, ve Ülkemize büyük bir kazanım sağlayacaktır. Bizler Ticaret Borsası olarak her zaman bunun bilinciyle çalışmalarımıza yön vermekteyiz. Ürünlerimizin markalaşması, markalı ve katma değerli ürünlerin tanıtım ve pazarlanması konuları Çanakkale Ticaret Borsası olarak bizler için her zaman ilk sırada yer almaktadır. İlimiz tarımda bir marka şehir. İlimizde 112 farklı ürün üretilmekte ve bu ürünlerimizin 46 tanesi üretim miktarı bakımından ilk on sırada yer almaktadır. Ticaret Borsası olarak İlimiz ve markalarımıza katkı sağlayacak her fuarın, organizasyonun içinde yer aldık, destek verdik, bundan sonra da bu desteğimizi sürdürmeye devam edeceğiz.

İlimiz de, Ezine Peyniri, Bayramiç Elması, Bayramiç Beyazı, Çanakkale El halısı coğrafi işaretli ürünler arasında yer almaktadır. İşaret Başvurusu devam eden ürünlerimiz ise Gelibolu Sardalyesi, Çanakkale Domatesi, Ezine Kaşarı, Lapseki Şeftalisi, Kirazı, Bozcaada Çavuş Üzümü dür. Bunlar İlimiz için yeterli sayıda değildir. Her zaman ifade ettiğimiz üzere Bölgemizin coğrafi yapısı ve iklimsel özelliklerinden dolayı ürün çeşitliliğimiz çok fazladır. Daha yöremize ait birçok ürün, coğrafi işaret alabilecek durumdadır.”dedi.

Başkan Kaya Üzen konuşmasının sonunda, Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı Başkanı Prof.Dr. Yavuz Tekelioğlu’nun coğrafi işaret konusunda engin bilgilerini katılımcılarla paylaşacağını vurgulayarak, kendisine teşriflerinden dolayı teşekkür ederek, toplantının verimli geçmesini temenni etti.

Açılış konuşmalarının ardından Yöresel Ürünler ve Coğrafi İşaretler Türkiye Araştırma Ağı( YÜCİTA) Başkanı Prof.Dr. Yavuz Tekelioğlu, gerçekleştirdiği sunumda, Tescilli Coğrafi İşaretlerin Ürün Gruplarına Göre Dağılımı, Tescilli Tarım Ve Gıda Ürünlerinin Ürün Gruplarına Göre Dağılımı, Tescil ve Başvurularda Gelişmeler (1996-2018),Tescil Sahiplerinin Dağılımı (Şubat,2019) %, Yabancı Ülkelerden Başvurular, Avrupa Birliği Başvuruları, OriGIn Üyelikleri, Coğrafi İşaretler Türkiye İçin Neden Önemli?,Coğrafi işaretlerde sorunlar, tescil süreçlerinde sorunlar, konu ile ilgili AB yaklaşımı, tescil sonrası sorunlar, denetim ile ilgili sorunlar, Coğrafi İşaretlere giriş: Türkiye’de Coğrafi İşaretler sorun ve çözümleri, Çanakkale ve coğrafi işaretler, Ezine Peyniri hakkında ayrıntılı bir sunum gerçekleştirdi.

Prof.Dr. Tekelioğlu ayrıca, Coğrafi işaretler’de örnek bir yönetişim roquefort peyniri hususunda ayrıntılı bilgilendirme yaptı.

Sunumların ardından soru cevap ile konferans son buldu. Konferans sonrasında Prof.Dr. Yavuz Tekelioğlu’na hediye takdimi gerçekleştirildi.